මේ දිනවල මහනුවර නගරයම පෙරහර සිරියෙන් පිරී තිබේ.

කොප්පරා පන්දම් එළියෙන් දිදුලන වීදි, හේවිසි සහ බෙර හඬ, උඩරට නර්තන ශිල්පීන්, සම්ප්‍රදායික ඇඳුමින් සැරසුණු නිලමේවරු සහ ගාම්භීරව ගමන් කරන හස්තීන් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ටතම ආගමික හා සංස්කෘතික මංගල්‍යයක් වන මහනුවර ඇසළ පෙරහර මේ දිනවල පැවැත්වෙමින් තිබේ.

පෙරහර ගැන කතා කරන විට අපට නිතරම ඇසෙන නම් දෙකක් තිබෙනවා.

කුඹල් පෙරහර සහ රන්දෝලි පෙරහර.

නමුත් මේ දෙක අතර ඇත්තටම වෙනස මොකක්ද?

රන්දෝලි පෙරහරට එම නම ලැබුණේ ඇයි?

අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහරට මෙතරම් විශේෂත්වයක් ලැබෙන්නේ ඇයි?

අපි ඒ ගැන සරලව බලමු.

මහනුවර ඇසළ පෙරහර කියන්නේ මොකක්ද?

මහනුවර ඇසළ පෙරහර ශ්‍රී දළදා මාලිගාව හා කන්ද උඩරට සංස්කෘතික සම්ප්‍රදාය සමඟ ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා බැඳී ඇති මහා මංගල්‍යයකි.

අද අප දකින පෙරහර එකම පෙරහරක් ලෙස පෙනුණත්, එය ප්‍රධාන පෙරහර පහක එකතුවකි.

ඉදිරියෙන් ගමන් කරන්නේ ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ පෙරහරයි.

ඉන් පසුව පිළිවෙළින්,

නාථ දේවාල පෙරහර,
විෂ්ණු දේවාල පෙරහර,
කතරගම දේවාල පෙරහර සහ
පත්තිනි දේවාල පෙරහර

ගමන් කරයි.

මෙම පිළිවෙළ අදටත් පෙරහරේ වැදගත් සම්ප්‍රදායක් ලෙස පවත්වාගෙන යයි.

පෙරහර ආරම්භ වෙන්නේ කුඹල් පෙරහරෙන්ද?

ජනතාවට වීදිවල දැකගත හැකි ප්‍රධාන රාත්‍රී පෙරහර මාලාව ආරම්භ වන්නේ කුඹල් පෙරහරෙන් වුවත්, ඇසළ පෙරහර මංගල්‍යයේ ආගමික සහ සම්ප්‍රදායික චාරිත්‍ර ඊට පෙරම ආරම්භ වෙයි.

2026 වසරේ මංගල්‍යයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරමින් අගෝස්තු 13 වැනිදා මහනුවර සිව් මහා දේවාලයන්හි කප් සිටුවීමේ චාරිත්‍රය සිදු කෙරිණි.

ඉන් අනතුරුව දේවාල අභ්‍යන්තර පෙරහර පැවැත්වී, පසුව මහනුවර වීදිවලට පිවිසෙන කුඹල් පෙරහර ආරම්භ විය.

කුඹල් පෙරහර කියන්නේ මොකක්ද?

කුඹල් පෙරහර යනු මහනුවර වීදි සංචාරය කරන ප්‍රධාන රාත්‍රී පෙරහර මාලාවේ පළමු අදියරයි.

සාම්ප්‍රදායිකව කුඹල් පෙරහර රාත්‍රී පහක් පැවැත්වේ.

2026 වසරේදී එය අගෝස්තු 18 සිට 22 දක්වා පැවැත්විණි.

කුඹල් පෙරහර සමඟ මහනුවර වීදිවල ප්‍රධාන පෙරහර මාලාව ආරම්භ වෙයි.

මෙය “කුඩා පෙරහරක්” හෝ “අඩු වැදගත් පෙරහරක්” ලෙස හැඳින්වීම නිවැරදි නැහැ.

ඒ වෙනුවට එය මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ පළමු වීදි පෙරහර අදියර ලෙස තේරුම් ගැනීම වඩාත් නිවැරදියි.

පෙරහර මංගල්‍යය ඉදිරියට යන විට එහි ගාම්භීරත්වය සහ විචිත්‍රත්වය වැඩිවෙමින් රන්දෝලි පෙරහර දක්වා පැමිණේ.

රන්දෝලි පෙරහර කියන්නේ මොකක්ද?

කුඹල් පෙරහර රාත්‍රී පහ අවසන් වූ පසුව ආරම්භ වන්නේ රන්දෝලි පෙරහරයි.

රන්දෝලි පෙරහරද රාත්‍රී පහක් පැවැත්වේ.

2026 වසරේදී,

අගෝස්තු 23 – පළමු රන්දෝලි පෙරහර
අගෝස්තු 24 – දෙවැනි රන්දෝලි පෙරහර
අගෝස්තු 25 – තෙවැනි රන්දෝලි පෙරහර
අගෝස්තු 26 – සිව්වැනි රන්දෝලි පෙරහර
අගෝස්තු 27 – අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහර

ලෙස පැවැත්වේ.

කුඹල් පෙරහර සහ රන්දෝලි පෙරහර අතර ප්‍රධාන වෙනස මොකක්ද?

ඉතා සරලව කිව්වොත්,

කුඹල් පෙරහර යනු ප්‍රධාන වීදි පෙරහර මාලාවේ පළමු රාත්‍රී පහයි.

රන්දෝලි පෙරහර යනු එයට පසුව පැවැත්වෙන ඊළඟ රාත්‍රී පහයි.

පෙරහර මංගල්‍යය කුඹල් අදියරෙන් ආරම්භ වී ක්‍රමයෙන් වඩාත් උත්කර්ෂවත් රන්දෝලි අදියර කරා පැමිණෙයි.

රන්දෝලි පෙරහර සමඟ බැඳී ඇති වැදගත් සම්ප්‍රදායක් වන්නේ රන්දෝලි හෙවත් සම්ප්‍රදායික දෝලා පෙරහරට එක්වීමයි.

“රන්දෝලි” කියන නම ආවේ කොහෙන්ද?

“රන්දෝලි” යන නාමය මහනුවර රාජධානියේ පැරණි රාජකීය සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ කර විස්තර කෙරේ.

ඉතිහාසයේ රජ බිසෝවරුන් ගමන් කිරීම සඳහා භාවිත කළ දෝලා හෙවත් palanquins සමඟ මෙම නාමය සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් වේ.

පසුකාලීනව බිසෝවරුන් පෙරහරේ ගමන් කිරීමේ සම්ප්‍රදාය නතර වුවද, දේවාලවලට අදාළ සම්ප්‍රදායික දෝලා රන්දෝලි පෙරහරට එක්වීම දිගටම පවත්වාගෙන ගොස් ඇත.

ඒ නිසා “රන්දෝලි” කියන නම හුදෙක් අලංකාර නමක් නොව, කන්ද උඩරට පැරණි රාජකීය හා දේවාල සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ වූ නාමයකි.

තවත් දැකගත හැකි වෙනසක්

කුඹල් සහ රන්දෝලි පෙරහර අතර සම්ප්‍රදායික වෙනස්කම් කිහිපයක්ම දැකගත හැකිය.

දියවඩන නිලමේතුමා කුඹල් පෙරහර සඳහා සුදු පැහැති නිල ඇඳුමක් භාවිත කරන අතර, රන්දෝලි පෙරහර සඳහා වඩාත් උත්සවාකාර සහ දීප්තිමත් පැහැති නිල ඇඳුමක් භාවිත කිරීමද සම්ප්‍රදායකි.

රන්දෝලි අදියරට පැමිණෙන විට පෙරහරේ උත්සවාකාර ස්වභාවය සහ ගාම්භීරත්වයද තවත් ඉහළ යයි.

මහා රන්දෝලි පෙරහර මෙතරම් විශේෂ ඇයි?

රන්දෝලි පෙරහර රාත්‍රී පහෙන් අවසන් රාත්‍රිය වන්නේ මහා රන්දෝලි පෙරහරයි.

මෙය වාර්ෂික මහනුවර ඇසළ පෙරහර මංගල්‍යයේ වඩාත් උත්කර්ෂවත් රාත්‍රී පෙරහර ලෙස සැලකේ.

සංස්කෘතික නර්තන, හේවිසි හා බෙර වාදන, කොඩි, සේසත්, කොප්පරා පන්දම්, සම්ප්‍රදායික නිලමේ ඇඳුම් සහ අනෙකුත් පෙරහර අංග සමඟ මහනුවර නගරයම විශේෂ උත්සවශ්‍රීයක් ගනී.

2026 වසරේ අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහර අගෝස්තු 27 වැනිදා පැවැත්වේ.

දේශීය බැතිමතුන්ට පමණක් නොව විදේශීය සංචාරකයන්ටද මෙම මහා පෙරහර විශේෂ ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව ඇත.

මහා රන්දෝලියෙන් පෙරහර මංගල්‍යය අවසන්ද?

නැහැ.

අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහරෙන් පසුවත් වැදගත් සාම්ප්‍රදායික චාරිත්‍ර පැවැත්වේ.

අගෝස්තු 28 අලුයම දිය කැපීමේ චාරිත්‍රය සිදු කෙරෙන අතර, එදින දහවල් පෙරහර පැවැත්වීමෙන් 2026 ඇසළ පෙරහර මහා මංගල්‍යය නිමාවට පත්වේ.

කුඹල් සහ රන්දෝලි – සරලව මතක තබාගන්න

කුඹල් පෙරහර – ප්‍රධාන වීදි පෙරහර මාලාවේ පළමු රාත්‍රී පහ.

රන්දෝලි පෙරහර – කුඹල් පෙරහරට පසුව පැවැත්වෙන ඊළඟ රාත්‍රී පහ.

රන්දෝලි පෙරහරේ විශේෂත්වය – සම්ප්‍රදායික රන්දෝලි දෝලා සම්බන්ධ වීම සහ පෙරහර වඩාත් උත්කර්ෂවත් අදියරකට පැමිණීම.

මහා රන්දෝලි පෙරහර – රන්දෝලි පෙරහර පහෙන් අවසන් සහ වඩාත් උත්කර්ෂවත් රාත්‍රිය.

මාවනැල්ලේ අපටත් මේ උරුමය සමීපයි

මහනුවර සහ මාවනැල්ල අතර තිබෙන්නේ භූගෝලීය සම්බන්ධතාවයක් පමණක් නොවේ.

ඉතිහාසය සහ පෙරහර සම්ප්‍රදාය දෙස බැලූ විට මාවනැල්ල ප්‍රදේශයටද එය සමීප සම්බන්ධතාවයක් ඇති බව දැකගත හැකිය.

2026 කප් සිටුවීම සඳහා මහනුවර සිව් මහා දේවාල වෙත ගෙන ගිය කප් අලුත්නුවරින් ගෙන ආ බව සඳහන් වේ.

මාවනැල්ලට ඉතා සමීප අලුත්නුවර සහ මහනුවර පෙරහර සම්ප්‍රදාය අතර පවතින මේ සම්බන්ධය අපේ ප්‍රදේශයේ ජනතාවටද විශේෂ වැදගත්කමක් ඇති කරයි.

ඒ නිසා මහනුවර ඇසළ පෙරහර “නුවර පැවැත්වෙන උත්සවයක්” පමණක් නොව, මාවනැල්ල සහ අවට ප්‍රදේශවල ඉතිහාසයත් ස්පර්ශ කරන ජීවමාන සංස්කෘතික උරුමයක් ලෙසද බලන්න පුළුවන්.

බලන්න විතරක් නොවෙයි – අර්ථයත් දැනගනිමු

මහනුවර ඇසළ පෙරහර ලස්සන රාත්‍රී සංදර්ශනයක් පමණක් නොවේ.

එහි සෑම බෙර හඬක් පිටුපසම සම්ප්‍රදායක් තිබේ.

සෑම නර්තනයක් පිටුපසම පරම්පරාවක් තිබේ.

සෑම චාරිත්‍රයක් පිටුපසම ඉතිහාසයක් තිබේ.

එබැවින් පෙරහර නැරඹීමත් සමඟ එහි අර්ථය දැනගැනීමත්, අපට ලැබී තිබෙන මේ වටිනා සංස්කෘතික උරුමය ඊළඟ පරම්පරාවට නිවැරදිව කියාදීමත් වැදගත්ය.

දැන් කෙනෙක් ඔබෙන්,

“කුඹල් පෙරහරයි රන්දෝලි පෙරහරයි අතර වෙනස මොකක්ද?”

කියා ඇසුවොත් ඔබට ඒකට පිළිතුරක් තියෙනවා.

ඔබට වැඩිපුරම මතකයේ රැඳුණු මහනුවර පෙරහර අංගය මොකක්ද?

ඔබේ මතකය සහ අදහසත් අප සමඟ බෙදාගන්න.

Mawanella Api
අපේ ප්‍රදේශය • අපේ උරුමය • අපේ කතා

www.mawanellaapi.com

MAWANELLA